De 3 grootste misverstanden over seks en de overgang

De 3 grootste misverstanden over seks en de overgang

en hoe ze je relatie ondermijnen

Tine en David hebben zich samen in onze therapie sofa geïnstalleerd. Op het eerste gezicht lijken ze een succesvol koppel: sportieve, goedlachse vroege vijftigers, gezond en welvarend, al bijna dertig jaar samen. Maar al snel blijkt dat hun seksleven steeds verder wegkwijnt en Tine steeds vaker afhaakt.
Hun gesprek klinkt als een debat: hij zoekt bevestiging, zij duwt hem weg. De sfeer is geladen, maar ook verdrietig. Ze hebben al van alles geprobeerd: nieuwe standjes, rollenspellen, weekendjes weg. Maar niets hielp. Integendeel: Tine voelt zich meer dan ooit afgesloten en zou het liefst een seksloze periode inlassen.

Seksuele Stilstand?

“Het voelt gewoon niet meer als iets voor mij,” zegt ze. “Alsof mijn lijf ermee gestopt is. En eerlijk? We zijn toch geen twintigers meer.”
David zet zich schrap. “Jij was degene die altijd zei hoe belangrijk seks is. Dat het je jong houdt, verbindt, gezond maakt.”
Herken je iets van jezelf of je relatie hierin? In onze sessies horen we dit verhaal, of variaties ervan, aan de lopende band.


Meer weten over hoe wij koppels begeleiden in deze overgangsfase? Kijk op existo.org.

Wanneer vrouwen in de (peri-)menopauze komen, slaat bij heel wat duo’s seksuele stilstand toe. En in té veel gevallen leidt dat tot vervreemding, conflicten of zelfs een breuk. Het hoeft niet zo te lopen. Je kunt als koppel in deze fase wel degelijk iets doen om een crisis om te buigen in een nieuw begin.
Maar daarvoor moeten we eerst drie hardnekkige misverstanden ontmantelen.

Mythe 1: Veiligheid doodt passie

Er leeft een hardnekkige en diep gewortelde overtuiging dat veiligheid en passie elkaar uitsluiten. ‘Te veel veiligheid maakt seks saai’, hoor je dan. ‘Je moet de spanning bewaren, anders verdwijnt het vuur.’
Maar veelvuldig onderzoek o.a door Peggy Kleinplatz en Emily Nagoski wijst in een andere richting. Het zijn net de meest emotioneel veilige koppels die een bevredigende seksuele band behouden over de decennia heen. Niet ondanks die veiligheid, maar dankzij!

Emotioneel blootgaan

Die veiligheid maakt namelijk iets mogelijk dat veel dieper gaat dan louter spannende seksuele avonturen: emotioneel blootgaan, naast het louter lichamelijke blootgaan.
Want echte langdurige passie komt niet uit hormonale pieken of wilde seksuele avonturen, maar uit de durf om jezelf bloot te geven, niet alleen lichamelijk, maar ook emotioneel
Het misverstand is wellicht ontstaan omdat we veiligheid vaak verwarren met vertrouwdheid. Dat laatste is de automatische piloot: je kent elkaar door en door, neemt elkaar voor lief en bent elkaar zodanig gewend dat je stopt met écht contact maken. Nu ja, als je veiligheid inderdaad ZO definieert, dan is het zonder twijfel de doodsteek aan seksuele passie.

Veilige hechting is hot

Maar hechtingsveiligheid, waar de onderzoeken het over hebben, is iets heel anders. Sue Johnson, grondlegger van Emotionally Focused Therapy (EFT), beschrijft dit uitgebreid in Hold Me Tight en Love Sense. Wanneer je weet dat je partner emotioneel beschikbaar blijft – ook als jij je onzeker of kwetsbaar voelt – dan durf je jezelf te laten zien én te laten gaan. Ook op seksueel vlak. Hechtingsveiligheid is weten dat je kwetsbaar mag zijn, zonder dat je afgewezen wordt. Het moedigt aan om op te komen voor je seksuele verlangens en risico’s te durven nemen in bed.
Kortom: een diepe emotionele band tussen geliefden blijkt op de lange termijn veel heter te zijn tussen de lakens dan oppervlakkige seksuele variatie. Hoe meer emoties mogen mee vrijen, hoe subliemer de sex.
Conclusie: emotionele veiligheid doodt geen passie maar houdt ze levend!

Durven jullie elkaar opnieuw emotioneel te ontmoeten?

In onze retreats (online of in Zuid-Frankrijk) leren koppels hoe veiligheid geen domper maar een sleutel wordt tot een sexleven dat meer gaat vonken met de jaren.

Mythe 2: Je moet spontaan zin hebben, of het klopt niet

Onze cultuur is doordrenkt van het idee dat seks ‘moet’ beginnen met een plotselinge golf van Zin/goesting. Spontane opwinding wordt gezien als het bewijs dat het nog goed zit.
Maar… wat als die zin uitblijft?
Dan denken veel vrouwen en mannen, zeker rond en na de menopauze, dat er iets mis is met hen. Of met hun relatie.
Sex met hem voelt als een opdracht, dus er is iets fout met mij.” Of: “Als ze mij niet spontaan bespringt , dan klopt het misschien niet meer tussen ons.”
Dit soort gedachtes zijn niet alleen pijnlijk – ze zijn gewoon fout!

Responsief verlangen: spontane lust is niet nodig

Veel vrouwen (en mannen!) functioneren namelijk niet primair met spontane lust, maar met responsief verlangen. Hun zin komt niet vooraf, maar ontstaat onderweg. Zoals Emily Nagoski zegt:
“Desire doesn’t drive the bus, pleasure does.”
Het is een beetje zoals naar een feestje gaan waar je op voorhand geen zin in hebt. Je bent moe, druk in je hoofd. Maar je trekt toch je feestjurk aan en komt opdagen. En plots besef je dat het eigenlijk leuk is. Zo werkt responsief verlangen ook. Je lijf moet eerst landen. Er moet iets prettigs te voelen zijn. Pas dan wil je meer. Zin komt dus niet vóór het contact, maar dóór het contact.

Mythe 3: Je hebt nieuwigheid nodig om het vuur brandende te houden

Deze mythe bevat een halve waarheid en dus des te gevaarlijker.
Want ja, seksuele verbinding heeft inderdaad vernieuwing nodig. Koppels als Tine en David proberen het op te lossen met nieuwe speeltjes of avonturen, maar raken alleen maar verder vervreemd.

Wat écht nodig is, is een veel fundamentelere soort van nieuwigheid: niet alleen van buiten uit, maar vooral van binnenuit. Je zou dit emotionele vernieuwing kunnen noemen: nieuwsgierigheid naar wie je partner vandaag is.

updates van je partner

Relatietherapeut Stan Tatkin spreekt over het updaten van je interne model. Onze hersenen vormen na verloop van tijd een vaststaand beeld van onze partner, alsof we al weten wie die ander is. Dat beeld werkt als een soort mentale shortcut, efficiënt, maar rampzalig voor intimiteit en erotiek. Want je denkt dat je je partner ‘kent’, terwijl je eigenlijk een mentale screenshot van maanden of jaren geleden bekijkt.
Tatkin zegt: “Je partner is morgen niet meer wie hij of zij vandaag is.”
Een dagelijkse ‘update’ is dus geen luxe, maar noodzaak.
Succesvolle lovers doen dat. Ze stellen nieuwe vragen, luisteren met oprechte interesse en laten zich verrassen door hoe de ander verandert.

Nieuwe seksuele Scripts

Ook seksueel geldt dit. Als de seks die je kende niet meer past, betekent dat niet dat je fout bent maar dat je iets nieuws mag ontdekken. Wat voelt vandaag goed? Wat brengt plezier?
Want (peri-)menopauzale vrouwen hebben nu eenmaal nieuwe behoeftes.
 Oude scripts werken niet meer en moeten herzien worden, om seksueel te blijven floreren als koppel.
Zoals Kleinplatz het stelt: veel vrouwen willen geen seks meer, niet omdat ze geen libido hebben, maar omdat de seks die ze kennen van vroeger niet (meer) de moeite waard is om naar te verlangen.

In de volgende blog lees je hoe succesvolle langstermijn lovers precies deze 3 valkuilen doorbreken 
en welke concrete sleutels zij gebruiken om seksuele verbinding levend te houden, ook jaren na de overgang.

Willen jullie ontsnappen uit de seksuele valkuilen waarin zóveel koppels na de overgang belanden?

Bij Existo begeleiden we koppels met somatic & sex therapy informed EFT – geen klassieke praatsessies, maar een diepgaand proces dat het lichaam, de hechting én het verlangen meeneemt.

Online of tijdens een meerdaags retreat in Zuid-Frankrijk.
👉 Ontdek hoe wij werken op existo.org
Of stuur ons een berichtje – we denken graag met jullie mee.

Dit artikel is geïnspireerd door werk van o.a. Sue Johnson (Love Sense, Hold Me Tight), Emily Nagoski (Come Together), Peggy Kleinplatz (Magnificent Sex) en Stan Tatkin (Wired for Love, We Do, In Each Other’s Care) – vertaald naar onze eigen praktijkervaring met langdurige relaties.

Droogt je seksleven op sinds de overgang? Zo vinden jullie elkaar terug!

Droogt je seksleven op sinds de overgang? Zo vinden jullie elkaar terug!

Spoiler: het is niet wat je denkt en het werkt écht

Kor zucht diep en kijkt zijn partner aan:
“Het voelt alsof onze relatie langzaam doodbloedt… ik wil geen seksloos huwelijk, maar ik weet niet meer hoe ik jou kan bereiken.”
Kasia pakt zijn hand en zegt zacht:
“Ik wil jou óók niet kwijt… maar mijn lichaam doet gewoon niet meer wat het vroeger deed. Alsof mijn hormonen collectief in staking zijn gegaan, zonder mij te consulteren. Ik herken mezelf soms niet meer terug.”
Misschien komt dit je maar al te bekend voor… Wanneer jij of je partner in de overgang zit of er al een tijdje voorbij is, herken je misschien precies wat Katia bedoelt. Je houdt van elkaar, maar het verlangen dat ooit vanzelfsprekend was, lijkt verdwenen. Alsof je lichaam op slot zit terwijl je hart nog steeds naar je geliefde uitreikt. Ondertussen voel je druk – of zelfs schuldgevoel – omdat je partner zich steeds vaker afgewezen voelt.
Zoveel stellen worstelen hier in stilte mee. Maar het hóeft niet zo te blijven. Er zijn manieren om opnieuw verbinding – en zelfs plezier – te vinden, ook als hormonen compleet andere plannen lijken te hebben.

Tip 1: Deel je pijn, niet je klacht


Gesprekken over intimiteit lopen vaak mis omdat ze belanden in verwijt en verdediging. Zodra er één vinger wijst, gaat de andere vinger vanzelf terugwijzen. Voor je het weet, kaats je pijn heen en weer alsof je een eindeloze rally speelt – maar niemand scoort er iets mee. Je verliest allebei… en de echte pijn blijft verstopt.
Zo’n rally kan bijvoorbeeld zo klinken:
“Jij wil nooit meer seks!”
“Ja, omdat jij me altijd onder druk zet!”
“Onder druk? Ik smeek alleen maar om een beetje aandacht!”
“Misschien zou ik meer zin hebben als jij ook eens met me zou praten… vóórdat je in een Netflix-coma op de bank belandt.”
Om dit te vermijden, is de non-blame zone cruciaal. Een klacht gaat over de ander, pijn gaat over jezelf. Spreek daarom in ik-boodschappen, met échte gevoelens, geen pseudo-gevoelens die verkapte beschuldigingen zijn.
Bijvoorbeeld:
❌ “Ik voel me door jou buitengesloten.” → beschuldiging
✅ “Ik voel me alleen als we geen tijd samen doorbrengen.”
❌ “Ik voel me afgewezen omdat jij nooit zin hebt.”
✅ “Ik voel me kwetsbaar en onzeker als mijn toenadering onbeantwoord blijft.”
Zo’n kleine nuance opent de deur naar verbinding, terwijl een klacht die deur juist dichtslaat.

Tip 2: Herdefinieer intimiteit


Veel stellen blijven hangen in het idee dat intimiteit moet voelen zoals vroeger: spontaan, vol vuur en moeiteloos. Maar lichamen veranderen, zeker rond of na de overgang. Bij vrouwen nemen de sekshormonen oestrogeen en progesteron vanaf de perimenopauze plots af, terwijl testosteron bij de meeste mannen maar langzaam daalt.

Sublieme Sex in de menopauze?

Die ‘mismatch’ hoeft echter geen verlies te betekenen: het kan juist een kans zijn.
Onderzoek van seksuologe Peggy Kleinplatz, auteur van Magnificent Sex: Lessons from Extraordinary Lovers, laat iets verrassends zien: de mensen die zij “magnificent lovers” noemt (degenen die de beste, diepste seks ervaren) zijn zelden jonge twintigers met piekende hormonen. Dat soort ‘hot sex’ kan heerlijk zijn, maar sublieme seks ontstaat vaak pas later in het leven. Juist wanneer koppels lichamelijke veranderingen doormaken, oude scripts loslaten en een nieuwe, speelse manier van vrijen ontdekken. Dan wordt seks niet alleen heet, maar ook rijker, dieper en veel betekenisvoller dan de meeste twintigers ooit ervaren.
Kor zei het laatst mooi:
 “Vroeger dacht ik: geen spontane, ‘hot’ seks betekent geen passie meer tussen ons. Nu ontdek ik dat we elkaar op een manier aanraken die ik nooit had verwacht – eerlijk gezegd is het intiemer dan ooit.”

sensuele dates

In onze praktijk zien we dit vaak gebeuren. Tijdens onze sensuele dates (speelse oefeningen die we als relatietherapeuten gebruiken om koppels zonder prestatiedruk opnieuw aanraking, plezier en verlangen te laten ontdekken) merken we dat stellen vaak voor het eerst in lange tijd weer écht kunnen genieten van elkaars nabijheid.
Het begint soms met iets simpels: samen douchen en inzepen, een zachte massage bij kaarslicht terwijl je giechelt om kietelige plekken, of elkaar blinddoeken en aanraken met je handen… geen doel, alleen nieuwsgierigheid.
Vaak sluipt verlangen dan onverwachts binnen. Er wordt gelachen, gefluisterd, gestoeid… en vaak eindigt de avond niet in ‘oude seks’, maar in iets intiemers, speelser en vaak ‘heter’ dan ooit.
Juist omdat het lichaam niet meer meewerkt zoals vroeger, worden stellen uitgenodigd om een level hoger te gaan; één waar échte verbinding, zachtheid én plezier centraal staan.

Tip 3: Begrijp hormonen en het verschil tussen spontaan en responsief verlangen

Veel koppels raken gefrustreerd omdat hun verlangen niet synchroon loopt, iets wat rond en na de overgang nog duidelijker wordt.
Bij mannen zorgt de relatief hoge hoeveelheid testosteron ervoor dat verlangen vaak snel en spontaan opkomt. Bij vrouwen is het testosteronniveau altijd al veel lager: wel twintig keer minder dan bij mannen! Bovendien neemt het langzaam af met de jaren. Tijdens de overgang komt daar nog een scherpe daling van oestrogeen bovenop. Dat hormoon speelt een grote rol in doorbloeding, gevoeligheid en natuurlijke vochtigheid, waardoor het lichaam makkelijker opgewonden raakt.

Verschillen in libido?

Samen maakt dit dat het verschil in hormonen tussen partners op latere leeftijd nog groter wordt. Voor veel vrouwen betekent dat simpelweg dat verlangen niet meer vanzelf aanwakkert, maar pas later op gang komt – meestal ná warmte, aanraking en emotionele veiligheid
BHRT (bio-/lichaamsidentieke hormonale ondersteuning) kan voor veel vrouwen een game changer zijn: het verlicht lichamelijke klachten, boost lange termijn gezondheid en kan verlangen en energie terugbrengen. Tegelijkertijd zien we dat zelfs mét hormonale ondersteuning de meest vervullende seksualiteit ontstaat wanneer koppels durven groeien voorbij oude scripts. Kleinplatz ontdekte dat stellen die hun intimiteit opnieuw vormgeven, met meer speelsheid en meer emotionele nabijheid, vaak een rijkere seksualiteit ervaren dan ooit tevoren.
Spontaan verlangen voelt vaak alsof iemand benzine op een vuur gooit: één blik of gedachte en het laait meteen op.
 Responsief verlangen daarentegen is meer als een kampvuur: met dalende oestrogeenspiegels en minder spontane hormonale triggers duurt het langer voor het vuur oplaait. Het heeft warmte, nabijheid en aanraking nodig om echt te gaan branden.

Spontaan verlangenResponsief verlangen
HormonenHoge testosteronspiegelsDalende oestrogeen- en langzaam afnemende testosteronspiegels
Hoe het startKomt snel op bij minimale prikkels (blik, fantasie)Komt op gang ná aanraking of emotionele nabijheid
TempoSnel en directTrager, bouwt geleidelijk op
Ervaring“Ik zie je en voel het meteen”“Ik voel verlangen pas als ik al word vastgehouden”
Tot slot
Intimiteit en verlangen hoeven niet te verdwijnen met de overgang. Met meer begrip voor je lichaam, betere gesprekken en nieuwe manieren om elkaar aan te raken, kan jullie seksleven juist rijker en betekenisvoller worden dan ooit.
Soms lukt het om samen nieuwe stappen te zetten. En soms is het fijn om daar wat hulp bij te krijgen. Het is precies onze specialiteit om koppels in deze levensfase te begeleiden naar meer verbondenheid en plezier, op een manier die niet tijdelijk oplapt, maar blijvend werkt.
👉 Benieuwd hoe wij dat doen? Ontdek meer over onze relatieretraites of plan een gratis kennismakingsgesprek om samen te kijken wat voor jullie zou werken.

Dit artikel is geïnspireerd door werk van o.a. Sue Johnson (Love Sense, Hold Me Tight), Emily Nagoski (Come Together), Peggy Kleinplatz (Magnificent Sex) en Stan Tatkin (Wired for Love, We Do, In Each Other’s Care) – vertaald naar onze eigen praktijkervaring met langdurige relaties.